محیط کشت بلاد آگار چیست؟
محیط کشت بلاد آگار (Blood Agar) یکی از مهم ترین و پرکاربرد ترین محیط های غنی در آزمایشگاه های میکروبیولوژی است که برای رشد و شناسایی طیف وسیعی از باکتری های بیماری زا به کار می رود. این محیط با افزودن ۵ تا ۱۰ درصد خون (معمولاً خون گوسفند) به محیط پایه آگار تهیه می شود و به صورت پلیت شده (پلیت بلاد آگار) یا به شکل پودری برای آماده سازی در دسترس است.
محیط بلاد آگار نه تنها محیطی غنی برای رشد بسیاری از باکتری هاست، بلکه به واسطه خاصیت افتراقی خود، امکان تشخیص نوع همولیز ایجاد شده توسط میکروارگانیسم ها را فراهم می کند. همولیز می تواند از نوع آلفا (تغییر رنگ سبز اطراف کلونی)، بتا (تخریب کامل گلبول های قرمز و ایجاد ناحیه شفاف) یا گاما (عدم همولیز) باشد. این ویژگی برای افتراق دقیق باکتری هایی مانند استرپتوکوکوس پنومونیه، استرپتوکوکوس پیوژنز، استافیلوکوکوس اورئوس و دیگر عوامل بیماری زا اهمیت دارد.
پلیت بلاد آگار آماده باعث تسریع کار، کاهش آلودگی و تضمین عملکرد یکنواخت محیط در آزمایش های بالینی و تحقیقاتی می شود.
طرز تهیه محیط کشت بلاد آگار در آزمایشگاه چگونه است؟
ساخت محیط کشت بلاد آگار در آزمایشگاه فرآیندی نسبتاً ساده ولی حساس است که به رعایت شرایط استریل و استفاده از مواد اولیه با کیفیت نیاز دارد. طرز تهیه محیط کشت بلاد آگار بهطور خلاصه شامل مراحل زیر است:
- آماده سازی محیط پایه آگار: ابتدا محیط پایه مانند نوترینت آگار یا تریپتیکاز سوی آگار را با مقدار مشخصی آب مقطر مخلوط کرده و آن را حرارت می دهند تا کاملاً حل شود.
- اتوکلاو کردن محیط پایه: محلول بهدست آمده در دمای ۱۲۱ درجه سانتی گراد به مدت ۱۵ دقیقه اتوکلاو می شود تا از هرگونه آلودگی میکروبی پاک شود.
- افزودن خون استریل: پس از سرد شدن محیط پایه تا دمای حدود ۴۵ تا ۵۰ درجه، حدود ۵٪ تا ۱۰٪ خون تازه استریل (معمولاً خون گوسفند) به آن اضافه می شود. دمای بالاتر از ۵۵ درجه می تواند باعث لیز شدن گلبول های قرمز و ایجاد محیط شکلات آگار شود.
- ریختن در پلیت: محیط بلاد آگار آماده شده در شرایط استریل داخل پلیت های پتری ریخته می شود و پس از سرد شدن، قابل استفاده است.
با وجود امکان ساخت محیط کشت بلاد آگار در آزمایشگاه، استفاده از پلیت های آماده به دلیل پایداری بیشتر، کاهش احتمال آلودگی، صرفه جویی در زمان و یکنواختی کیفیت به طور گسترده توصیه می شود.
پلیت بلاد آگار چه کاربردی دارد؟
پلیت بلاد آگار یکی از محیط های استاندارد در تشخیص های بالینی و تحقیقاتی است و به دلیل غنی بودن، توانایی رشد بسیاری از باکتری های بیماری زا را دارد. محیط بلاد آگار نه تنها برای کشت، بلکه برای افتراق میکروارگانیسم ها بر اساس نوع همولیز نیز استفاده می شود.
مهم ترین کاربرد های پلیت بلاد آگار عبارت اند از:
- کشت و شناسایی باکتریهای همولیتیک: بررسی نوع همولیز (آلفا، بتا یا گاما) برای افتراق باکتری هایی مانند استرپتوکوکوس پیوژنز (همولیز بتا) یا استرپتوکوکوس پنومونیه (همولیز آلفا) بسیار کاربردی است.
- تشخیص اولیه در نمونه های کلینیکی: از پلیت بلاد آگار برای کشت نمونه هایی مانند ترشحات حلق، خون، زخم، خلط، مایعات بدن و … استفاده میشود.
- بررسی خصوصیات کلونیزایی و رشد میکروارگانیسمها: به دلیل غنی بودن، این محیط امکان رشد حتی میکروارگانیسم های سخت رشد را فراهم می کند و میتوان از آن برای بررسی ویژگیهای کلونی مانند اندازه، رنگ، شفافیت و نوع همولیز بهره برد.
- کنترل کیفی نمونه های زیستی در صنایع دارویی و غذایی: محیط کشت بلاد آگار به عنوان ابزاری مهم برای بررسی آلودگی های احتمالی در فرآیند های تولید نیز به کار می رود.
پلیت های آماده محیط بلاد آگار باعث تسریع روند کار، کاهش خطا های انسانی و کاهش آلودگی می شوند؛ به همین دلیل در بسیاری از آزمایشگاه های استاندارد، جایگزین ساخت دستی محیط شده اند.
تفاوت محیط کشت بلاد آگار و شکلات آگار در چیست؟
محیط کشت بلاد آگار و شکلات آگار هر دو از جمله محیط های غنی هستند که در کشت باکتری های بیماریزا کاربرد فراوانی دارند. اما تفاوت های مهمی در ساختار، روش تهیه و نوع میکروارگانیسم های قابل رشد در آن ها وجود دارد که در ادامه به آن ها اشاره می شود
| ویژگی | محیط کشت بلاد آگار | محیط کشت شکلات آگار |
| نوع خون | خون تازه (معمولاً گوسفند) | خون لیز شده (معمولاً گوسفند) |
| دمای افزودن خون | ۴۵–۵۰ درجه سانتی گراد | بالاتر از ۶۰ درجه سانتی گراد |
| ظاهر محیط | قرمز روشن | قهوه ای شکلاتی |
| نوع باکتری ها | باکتری های همولیتیک | باکتری های سخت رشد |
| قابلیت افتراق همولیز | دارد (آلفا، بتا، گاما) | ندارد |
قیمت محیط کشت بلاد آگار چقدر است؟
قیمت محیط کشت بلاد آگار آماده بسته به عوامل مختلفی می تواند متغیر باشد. از آنجا که این محیط یکی از ابزار های پر مصرف در آزمایشگاه های تشخیص طبی و میکروبیولوژی است، آگاهی از فاکتور های مؤثر بر قیمت آن می تواند به خریدی هوشمندانه کمک کند.
مهم ترین عواملی که بر قیمت پلیت بلاد آگار تأثیر می گذارند عبارتند از:
| عامل مؤثر | توضیحات |
| نوع و کیفیت خون استفاده شده | خون تازه، بدون آلودگی و دارای کنترل کیفی دقیق، باعث افزایش قیمت و دقت تشخیص می شود. |
| برند و شرکت تولید کننده | برند های داخلی مانند کیاژن، زیستا و میکرومدیا قیمت مناسب تری دارند؛ برند های وارداتی کیفیت بالاتری دارند. |
| تعداد پلیت در بسته بندی | خرید بسته های چندتایی معمولاً باعث کاهش قیمت هر واحد می شود. |
| شرایط ارسال (پک یخ) | به دلیل نیاز به زنجیره سرد، هزینه ارسال با پک یخ بیشتر است. |
| تاریخ تولید و مدت انقضاء | محصولات تازه تولید شده با ماندگاری بیشتر معمولاً قیمت بالاتری دارند. |
راهنمای خرید محیط کشت بلاد آگار آماده
برای خرید محیط کشت بلاد آگار آماده، انتخاب یک تأمین کننده معتبر و مطمئن بسیار اهمیت دارد. در بایوتکنولب، تلاش کرده ایم دسترسی آزمایشگاه ها، دانشگاه ها و مراکز تشخیصی به انواع پلیت بلاد آگار از برند های معتبر داخلی و خارجی را ساده تر و سریع تر کنیم.
پلیت های بلاد آگار ارائه شده در بایوتکنولب دارای ویژگی های زیر هستند:
- تهیه شده با خون استریل تازه و کنترل کیفیت شده
- تولید شده توسط برند های مورد تایید دانشگاه ها و مراکز پژوهشی
- عرضه در بسته بندی های مختلف با شرایط حمل و نگهداری استاندارد
- ارسال به سراسر کشور با پک یخ و بسته بندی عایق دار
همچنین برای مشاوره در مورد انتخاب محیط کشت مناسب، تعداد موردنیاز، استعلام موجودی، و شرایط ارسال، می توانید با تیم پشتیبانی بایوتکنولب تماس بگیرید یا از طریق سایت سفارش خود را ثبت کنید. ثبت سفارش برای محصولات یخچالی در روزهای کاری با هماهنگی دقیق انجام می شود تا سلامت محصول در زمان تحویل حفظ گردد.
سوالات متداول
۱. آیا ساخت محیط کشت بلاد آگار در آزمایشگاه به صرفه است؟
در صورتی که محیط سازی دقیق و استریل انجام شود، می توان محیط بلاد آگار را در آزمایشگاه تهیه کرد؛ اما خرید پلیت آماده به دلیل پایداری، یکنواختی و کاهش ریسک آلودگی برای بیشتر آزمایشگاه ها گزینه بهتری است.
۲. تفاوت پلیت بلاد آگار ایرانی و خارجی در چیست؟
پلیت های ایرانی از نظر قیمت اقتصادی تر هستند، ولی برخی برند های خارجی از نظر یکنواختی همولیز، شفافیت و ماندگاری کیفیت بالاتری دارند.
۳. آیا برای ارسال این محیط ها نیاز به زنجیره سرد است؟
بله، چون محیط کشت بلاد آگار آماده باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی گراد نگهداری شود، حتماً باید با پک یخ و بسته بندی عایق دار ارسال شود.
۴. از کجا بفهمم که پلیت آماده دچار آلودگی یا خرابی شده؟
وجود رطوبت زیاد، تغییر رنگ، ترک خوردن سطح محیط، یا رشد ناخواسته کلونی ها از نشانه های خرابی محیط است. در این حالت استفاده از آن توصیه نمی شود.
۵. بهترین زمان استفاده از پلیت های بلاد آگار آماده تا چه زمانی است؟
تا پایان تاریخ انقضاء درج شده، در صورتی که در شرایط یخچالی مناسب نگهداری شده باشد، قابل استفاده است. پیشنهاد می شود ظرف ۲ هفته پس از خرید مصرف شود.


بایوتکنولب